آیین شمع‌افروزی میلاد مسیح و عید ظهور الهی

در ششم ژانویه، کلیسای حواری ارمنی نخستینِ پنج عید بزرگ سالانه را جشن می‌گیرد: عید میلاد مقدس و ظهور الهی عیسی مسیح.

این عید یادبود تولد و تعمید عیسی است. اگر مسیح به صورت جسمانی متولد نمی‌شد، تعمید نیز نمی‌یافت و در نتیجه عید ظهور الهی تحقق نمی‌یافت. عید تعمید که در همان روز برگزار می‌شود، نماد تعمید مسیح در رود اردن است؛ تعمیدی که مرگ گناه و تولد دوباره روح را معنا می‌کند.

این عید از پنجم ژانویه با برگزاری آیین مقدس شمع‌افروزی آغاز می‌شود. در همه کلیساها، عصر آن روز آیین شمع‌افروزی برگزار می‌گردد. این آیین در طول سال تنها دو بار، در عید میلاد مسیح و عید رستاخیز، به‌جا آورده می‌شود. «شمع‌افروزی» به معنای افروختن چراغ یا شمع است. 

پس از آیین شمع‌افروزی، مردم چراغ‌های روشن‌شده در کلیسا را با خود به خانه می‌برند، چراغی که نماد نور الهی و برکت است. شمع‌افروزی همچنین نماد نور ستاره بیت‌لحم است که مجوسیان را به سوی محل تولد کودک عیسی هدایت کرد.

عید میلاد مسیح که از پنجم ژانویه آغاز می‌شود، در روز بعد نیز ادامه دارد. در ششم ژانویه، پس از آیین مقدس، مراسمی نمادین از تعمید مسیح در رود اردن برگزار می‌شود که به «انداختن صلیب در آب» یا «تبرک آب» شناخته می‌شود. آب متبرک‌شده با صلیب و مُرّ مقدس را مؤمنان به عنوان برکت و دارویی شفابخش برای بیماران به خانه می‌برند.

در کلیسای حواری ارمنی، روزهای پس از همه اعیاد بزرگ، روز یادبود درگذشتگان است که «روز اموات» نام دارد. در هفتم ژانویه، پس از آیین مقدس، در همه کلیساها مراسم دعا برای آرامش ارواح برگزار می‌شود و سپس مردم به زیارت آرامگاه‌های خویشان خود می‌روند، مژده عید را به درگذشتگان می‌رسانند، بر مزارشان بخور می‌سوزانند و برای آرامش روح آنان دعا می‌کنند.

مسیح زاده شد و ظاهر گشت، برای شما و ما مژده‌ای عظیم، مبارک باد.