Ժամանակը Երևանում՝ 11:07:36,   1 Ապրիլ

«Դեղերի մասին» նոր օրենքն ուղղված չէ որևէ բիզնեսի դեմ. փոխնախարարը պատասխանում է քննադատություններին

«Դեղերի մասին» նոր օրենքն ուղղված չէ որևէ բիզնեսի դեմ. փոխնախարարը 
պատասխանում է քննադատություններին

ԵՐԵՎԱՆ, 13 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «Դեղերի մասին» ՀՀ նոր օրենքն ուղղված չէ որևէ բիզնեսի դեմ: Այն նպատակ ունի բնակչության համար ապահովել դեղերի որակ, անվտանգություն, արդյունավետություն: Այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց ՀՀ առողջապահության նախարարի տեղակալ Սերգեյ Խաչատրյանը՝ անդրադառնալով «Դեղերի մասին» նոր օրենքին, դրա շուրջ ծավալվող վերջին քննարկումներին: Ի դեպ, «Դեղերի մասին» նոր օրենքն ուժի մեջ է մտնելու ընթացիկ տարվա դեկտեմբերի 15-ից:

-Պարոն Խաչատրյան, ի՞նչ խնդիր է լուծում «Դեղերի մասին» նոր օրենքը, ո՞րն է օրենքի գլխավոր նպատակը:

-Օրենքն ունի մեկ գլխավոր նպատակ, այն է՝ բնակչության համար ապահովել  դեղերի որակ, անվտանգություն, արդյունավետություն: Սրան գումարած դեղերի մատչելիության ապահովում: Այս 4 բաղադրիչն ամփոփվում է անկյունաքարային մի գաղափարում, որը դրված է օրենքի ցանկացած բաժնում, ցանկացած դրույթում: Օրենքին պետք է նայել այս տեսանկյունից, եթե ինչ-որ մեկն այս տեսանկյունից չի նայում, և որևէ կազմակերպություն իր շահից ելնելով է նայում օրենքին, ապա սկսում է անմիջապես խեղաթյուրել այն: Պետք է բոլորը հասկանան, որ սա ուղղված չէ, որևիցե  բիզնեսի դեմ: Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվել, թե այս օրենքն ինչ-որ մեկի դեմ է աշխատում, այնինչ՝ հակառակն է: Որոշ կազմակերպություններ հասկանում են՝ այն, ինչ նախկինում արել են, որ ապականեն այս դաշտը, այլևս չեն կարող դա անել: Այն, որ շոկոլադի պես դեղ են վաճառում, այլևս չեն կարողանալու այդպես անել, ու հասկանալի՞ է, չէ, որ այդ ընկերությունները գումար են կորցնելու: Ի վերջո պետք է հասկանան, որ այս ամենն արվում է, որ ապահովվի դեղերի որակ, անվտանգություն, արդյունավետություն:

-Դուք նշեցիք, որ օրենքն  ուղղված է դեղերի որակի անվտանգության, արդյունավետության  ապահովմանը: Կխնդրեմ ներկայացնել մեկ կամ երկու դրույթ, որոնք ուղղված են ձեր նշած խնդիրների լուծմանը:

-Երբ մենք ասում ենք դեղերի գրանցում և տալիս ենք այն նախապայմաններն ու դրույթները, որոնցով դեղը գրանցվելու է, դրան զուգահեռ տալիս ենք նաև այն կետերը, որոնցով կարող է մերժվել դեղի գրանցումը: Ներկրման ժամանակ մենք ասում ենք, որ դեղը պետք է համապատասխանի անհրաժեշտ չափանիշներին: Գործող օրենքով դեղը գրանցելու այդ մերժման հիմքերը չկան: Այդ հարցերը կարգավորվում են կառավարության որոշումով, նախարարի հրամանով, անընդհատ  մեկնաբանությունների խնդիր է լինում ներկրողների ու գործակալության միջև: Գործակալությունը մի բան է ասում, դեղ ներկրողները մեկ այլ բան են ասում, վերջում գնում են դատարան: Տուժում է բիզնեսը, բնակչությունը, մենք, որովհետև դա ոչ կառավարելի, անկանխատեսելի գործընթաց է: Նոր օրենքով ոչ մի գործակալություն, ոչ մի պետական մարմին մերժման գործընթացը կամային ձևով մեկնաբանելու հնարավորություն չունի:

-Օրենքը նախատեսում է դրույթներ դեղերի մատչելիությունն ապահովելու համար: Ինչպե՞ս է կարգավորվելու այդ գործընթացը:

-Այո, դեղերի մատչելիությունն ապահովելու մասին խոսելու անհրաժեշտություն կա: Տեսեք, օրենքի մշակման ժամանակ միշտ խոսել ենք դեղերի գների համատարած կարգավորման մասին: Դա այն է, ինչ տեղի է ունենում ամբողջ աշխարհում: Ես ձեզ ներկայացնեմ  Ֆրանսիայի օրինակը: Այնտեղ արտադրված դեղի վրա արդեն գինը գրված է, դրանից ավելի գնով այն չի կարող վաճառվել: Մենք գների կարգավորման այս փորձը  չունենք, դրա համար մենք հասանք նրան, որ գոնե ունենանք դեղերի գների կարգավորում միայն Առողջապահության նախարարության կողմից պետական բյուջեի հաշվին ձեռքբերվող դեղերի հետ կապված: Դրանք 43 անվանում դեղեր են: Համապատասխան մեթոդաբանությամբ կորոշենք մեր կողմից ձեռքբերվող դեղերի ամենաբարձր գինը, որը հաստատ ավելի ցածր է լինելու, քան այն գինը, որն ընկերություններն են որոշում, հաճախ նաև նրանք պայմանավորված գին են առաջարկում: Սա առաջին փուլն է, երկրորդ փուլը պոլիկլինիկաների ու հիվանդանոցների կողմից ձեռքբերվող դեղերի գները կարգավորելն է: Այս փուլի համար մենք մի փոքր ժամանակ ենք սահմանել, մինչև 2025 թվականը: Կարծում ենք, որ այս գործընթացը պետք է ճանապարհ անցնի, մեխանիզմները հղկենք, հստակեցնենք և հետո անցնենք ավելի մեծ շրջանակի դեղերի գների մատչելիությունն ապահովելու գործընթացի:

-Դուք խոսեցիք գների գրանցման կարգից. օրենքի ընդդիմախոսները, երբ հարցադրումներ էին բարձրացնում, ասում էին, որ նախապես խոսվել է ընթացակարգերն ավելի դյուրացնելու մասին, սակայն այդպես չեղավ: Պարզվում է, որ նույն  դեղը  5 տարին  մեկ պետք է գրանցվի նույն գնով: Եվ ասենք տվյալ դեղը կարող է 20-25 տարվա ստաժ ունի, սակայն նույն ընթացակարգն է անցում: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

-Օրենքի մեջ ասվում է, որ այո, առաջին գրանցումը պետք է կատարվի, երկրորդ գրանցման դեպքում, եթե ես չեմ սխալվում նոր վճարի խնդիր չկա դրված, եթե կա էլ, ապա 5 տարի հետո նոր վճարի խնդիր չի առաջանում: Եվ ես ձեզ ասեմ, Ռուսաստանում, ԵԱՏՄ այլ երկրներում այդ գրանցման գները մի քանի անգամ ավելին են, քան Հայաստանում, մեզ մոտ շատ ցածր են: Ավելացնեմ նաև, որ մենք դեղերի գրանցման ժամկետները կրճատել ենք:

-Անցնենք հաջորդ դրույթին` դեղերի վաճառքը դեղատոմսերով: Իհարկե, գաղափարն ընդունելի է շատերի կողմից, բայց հարց է բարձրացվում, որ չկան համապատասխան ենթաօրենսդրական ակտեր: Կան իրավիճակներ, որոնք չեն կարգավորվում: Ասենք, մարդը խրոնիկ հիվանդ է, կարգավորված չէ, թե նա այդ նույն դեղատոմսով քանի անգամ կարող է դեղ ձեռք բերել:

-Այո, շատերի համար ընդունելի է գաղափարը, այստեղ մտածելու բան չկա, ի վերջո մարդու առողջությունը պաշտպանելու ձևերից մեկը դեղատոմսով դեղ ձեռքբերելն է: Ասեմ, որ դեղատոմսը մի բան չէ, որ բժիշկն է որոշում: Երբ դեղը ստեղծվում է, անցնում է իր փորձագիտական ճանապարհը, որևէ երկրում գրանցման ժամանակ որոշվում է այդ դեղը դեղատոմսով է, թե ոչ: Կան դեղեր, որոնք պարտադիր դեղատոմսով պետք է վաճառվեն: Օրինակ, հակաբիոտիկները: Հակաբիոտիկների ազատ վաճառք չկա աշխարհի շատ երկրներում, որովհետև դրանց անկառավարելի ընդունման պատաճառով մարդու մոտ կարող են առաջանալ լուրջ խնդիրներ:

-Ձեր ասածն ընդունելի է, բայց գործընթացն  ինչպե՞ս պետք է կարգավորվի:

- Մինչև 2017 թվականի մայիսի վերջ բոլոր կանոնակարգերը պատրաստ են լինելու: Երբ օրենքը դեկտեմբերի 15-ից կմտնի ուժի մեջ, կգործեն այն կարգերը, որոնք ներկայում կան: Կառավարության որոշմամբ  կա գործող կարգ, որը վերաբերում է որոշ դեղերի դեղատոսմերի դուրս գրմանը: Մենք հիմա դեղերի նշանակման, դուրսգրման կարգերն ամբողջությամբ վերանայում ենք և ավելացնում  ենք խրոնիկ հիվանդների, մշտական դեղ օգտագործողների համար միանվագ դեղատոմսով բազմակի անգամներ դեղ ստանալու տարբերակը: Դրա համար մշակվում են հատուկ դեղատոմսերի ձևեր:

Այստեղ մի կարևոր բան եմ ուզում նշել, դեղատոմսերի դուրսգրումը պոլիկլինիկաներում շատ բարդ է, որպեսզի մարդը տեղատոմս ստանա, շատ բյուրոկրատացված գործընթացի միջով է անցնում: Մենք նաև գնում ենք նրան, որ այդ գործընթացը հեշտացվի:

-Փաստորեն կարգը կա, օրենքում նաև նշված է, որ դեղատան աշխատողն իրավունք չունի ուղղորդելու գնորդին: Ինչպե՞ս է վերահսկողություն իրականացվելու, որ դեղատները չշրջանցեն օրենքը:

-Այո, դեղատան աշխատողները իրավունք չունեն ուղղորդելու, որ գնորդը հավելյալ դեղեր գնի: Այսօր այդ խնդիրը համատարած է: Վերահսկման մեխանիզմը հետևյալն է, եթե հիվանդը դիմեց ու ասաց, որ իրեն ուղղորդել են, ապա դրա հետ կապված տույժեր տուգանքներ են կիրառվելու: Ի դեպ, ես չեմ կարծում, որ մենք սկզբից վերցնելու ենք մահակներն ու ընկնենք դեղատների հետևից, մենք լուրջ բացատրական ու կրթական աշխատանք ունենք իրականացնելու: Մինչև նոր կարգը ոչ մեկ չի պատրաստվում գնալ պատժել, տուգանքներ նշանակել: Մեծ կրթական գործընթաց կարվի, վստահ եմ, որ դա կտա արդյունք:

-Անցնենք հաջորդ դրույթին, օրենքի ընդդիմախոսները քննադատում էին  դեղերի առևտուրը մեծածախի ու մանրածախի տարանջատելու մասին դրույթը: Ի՞նչ խնդրահարույց հարցեր կան այստեղ:

-Մենք ունենք դրույթ, որով մեծածախ առևտրով զբաղվողին արգելվում է մանրածախով զբաղվել և հակառակը: Ուսումնասիրել ենք միջազգային փորձը, հարցն այն է, որ մեծածախ առևտուրը չպետք է որևէ կապ ունենա մանրածախ առևտրի հետ, այդ տարանջատումը բերում է նրան, որ մանրածախ առևտուր իրականացնող դեղատները շատ ավելի հավասար պայմաններում են սկսում աշխատել: Որևիցե մեծածախ չի կարողանա իր դեղատան դեղերը էժան տալ, որի հետևանքով ոչ պատշաճ մրցակցություն է ձևավորվում: Ցավոք, նոր օրենքում չի մտել փոխկապակցվածության դրույթը: Ասենք, ենթադրյալ Ահարոն Ահարոնյանն ունի լիցենզիա  մեծածախի համար, նույն անձը կարող է առանձին լիցենզիա  հանել մանրածախի համար: Արտասահմանում այդպես չէ, եթե ունես մեծածախի լիցենզիա, ուրեմն մանրածախով չես կարող զբաղվել: Հիմա նախ այս պահը պետք է վերանայվի, դրանից բացի, մանրածախ ու մեծածախ ոլորտների տարանջատմամբ պայմանավորված՝ կան որոշ պահեր`կապված ընկերությունների կարգավիճակի փոփոխման հետ: Անվանափոխություն, գործառույթների փոփոխություն և այլն: Հասկանում ենք, որ դա բինզեսի վրա բացասական ազդեցություն կարող է ունենալ: Հաշվի առնելով այդ հանգամանքը, առաջարկում ենք, որ այդ դրույթը մինչև 2025 թվականը հետաձգվի: Այսինքն` բիզնեսին կտրվի հնարավորություն տարանջատման գործընթացը կազմակերպելու համար:

Հարցազրույցը՝ Աննա Գզիրյանի





https://zen.yandex.ru/id/5dee07a31e8e3f00ae3051c1

https://www.gov.am/files/docs/3969.pdf
youtube

Բոլոր նորությունները    


New Xar

Գործակալության մասին

Հասցե՝ Հայաստան, 0002, Երեւան, Սարյան փող 22, Արմենպրես
Հեռ.՝ +374 11 539818
Էլ-փոստ՝ [email protected]
settings Էջի կարգավորումներ